In gesprek met: Uf Riezebos
Februari 2010. Over yoga leren aan visueel en verstandelijk gehandicapten, blijf van m'n lijf werk en met vertrouwen en geduld een dagje ouder worden.Vier jaar na mijn terugkeer uit Frankrijk ben ik in Zutphen begonnen als vrijgevestigd yogadocente. Eerst op de Nieuwstad, daarna in de Beukerstraat, en toen in 2001 hier aan de Rodetorenstraat. Dat was mogelijk door een aanbod van vrienden, die graag wilden investeren in onroerend goed met een niet al te commerciële doelstelling: met een bewoner die ze kenden. Dus mocht ik een geschikt pand zoeken op hun kosten, waar ik werken en wonen beter kon scheiden. Ik kon dit helemaal naar eigen smaak en behoefte indelen. Het is twintig meter diep; er had nog nooit iemand gewoond. Voor mijn privéappartement, lekker rustig aan de achterkant, is er meer dan genoeg ruimte en dan is er ook nog een yogazaal van dertien meter.
Verpleegkundige
Ik ben ooit begonnen als verpleegkundige. Toen ik mijn man ontmoette moest ik kiezen tussen het werk of de relatie. Ik liet een deel van het werk vallen.Er kwam een avond van NVM over mishandeling en iemand vroeg of ik meeging. Mensen van ‘Blijf van m'n lijf Nederland’ deden de lezing en ik was zo geraakt door de verhalen erachter. Slachtoffers werden opgesloten en niet gehoord. Er was zo veel lijden, zoveel verdriet. Ik verdraag het lijden van anderen niet. Dat heb ik heel sterk. Daar ben ik me later in mijn meditatietrainingen van bewust geworden. Nee, dat komt niet voort uit mijn eigen levensverhaal. Dat zit gewoon heel diep in mij.
Later heb ik samen met een groepje het initiatief genomen om ‘Blijf van m'n lijf Twente’ op te richten. Daardoor ben ik de Sociale Academie gaan doen en kreeg intussen een betaalde baan bij de Cortona Stichting in Leiden. Vergelijkbaar werk als 'Blijf van m'n lijf', maar veel minder afgeschermd van de buitenwereld. We zijn ervoor verhuisd van Twente naar Utrecht. Mijn dochter en ik. Ik was al een tijd gescheiden.
Spannend maar gevaarlijk werk
In het Westen van het land was het veel gevaarlijker om dit werk te doen. Het was een spannende tijd. Er werd iemand ontvoerd, iemand vermoord en er was een hele boze meneer, die ik probeerde buiten de deur te houden, maar die toch binnen kwam. Hij heeft mij tussen de deur en de muur geplet. De afdruk van de deur stond helemaal in mijn lijf. Hij heeft me een enorme klap op mijn hoofd gegeven. De huid van mijn oor was eraf. Ik ben arbeidsongeschikt geworden en bijna invalide.
Ik was mijn baan kwijt, mocht het werk nooit meer doen, ben heel snel van arbeidsongeschiktheid in een uitkering terecht gekomen. En had heel veel pijn.
Ik ben toen terug gegaan naar Twente samen met mijn dochter, want die kon daar ook niet zo goed haar draai vinden. Ze is in Twente opgegroeid, daar hadden we vrienden en een netwerk.
Ik was eind dertig toen. Ik kreeg heel goeie begeleiding voor al mijn fysieke klachten. Ook psychologische begeleiding. Zelfs acupunctuur.
Maar in die tijd was het beleid ook zo dat je bij veel fysiek ongemak niet te veel mocht bewegen. Het is belangrijk om het in de context van die tijd te zien.
Yoga
Daar zat ik dus in de Kashba in Hengelo. Zonder werk. Met een heftige puberdochter die net naar de middelbare school ging. Toen zei een vriendin: ‘Ga je mee naar yoga?’ Ik dacht; dan doe ik alles wat me verboden is. Maar van alleen maar thuis zitten word ik gek. En het ongemak is er toch. Ik overlegde met de yogadocente of ik misschien aangepast kon meedoen en dat was mogelijk. Maar ik kon heel weinig en dat was heel frustrerend. Mijn eigen richtlijn, die ik ook met de docent besprak, was: 'als het niet erger wordt, ga ik gewoon door.' Door mijn verpleegkundige opleiding kon ik ook wel een beetje inschatten wat ik wel en niet kon doen.De Japanse aanpak
De docente was opgeleid door Japanners; Okido Yoga in een centrum in Laren. Er kwamen toen ook nog veel Japanse leraren naar Nederland en die gaven een weekend over het onderwerp ‘Ogen’. Ik dacht: dat lijkt me leuk, ik kan mijn ogen probleemloos bewegen. En ik had al iets verteld over mijn achtergrond. Ze konden je een diagnose geven, als je dat wilde.Ik moest in een voorovergebogen houding gaan staan. De Japanse leraar, hij sprak bijna geen Engels, werd vertaald door een vrouw uit het centrum. Hij duwde me steeds weer voorover en begon iedereen uit te leggen wat hij allemaal zag. Ik voelde me diep ongelukkig en toen ik eindelijk mocht gaan staan werd mij uitgelegd wat hij zag. Dat ik een enorm verschil had tussen rechts en links. Mijn rechterkant was ongeveer de helft qua volume ten opzichte van links.
Hij was ook shiatsu-therapeut en hij was negen maanden in Nederland. Ik reisde iedere week van Hengelo naar Laren. Hij heeft mij heel veel behandelingen gegeven. Hij kon ook werken met correctieoefeningen. Dat is een specialiteit binnen hun vorm van yoga. Mijn klachten werden minder, ik kon het zelf niet zo goed geloven, ik had minder pijn, kon weer makkelijker bewegen. Na een jaar waren al mijn klachten over.
Toen was er een Europees Okido Yoga congres en ze boden weer hetzelfde aan: diagnose stellen. Niemand kende mij. Daar stond ik weer voorover, heel ongemakkelijk en ze begonnen weer van alles over mij te vertellen, weer voelde ik me diepongelukkig.
En toen stelden ze mij ten voorbeeld als iemand die volledig in balans is. Dat heeft me heel diep geraakt. Het werd bevestigd dat mijn pijn en klachten over waren.
Van bedreiging naar uitdaging
Daarna heb ik met veel moeite en tegenwerking, maar ook enorme steun de Sociale Academie afgemaakt en ben afgestudeerd op ‘het voorval.’ Ik heb het genoemd: ‘van bedreiging naar uitdaging’.Ik heb het kunnen omkeren; dat was achteraf een hele goede keus. Maar dat begreep ik toen nog niet. Mizue, de directeur van het centrum zei tegen mij: ‘Je zou een hele goeie yogalerares zijn.’ Toen heb ik haar met grote ogen aangekeken en gezegd: ‘Dat is iets wat ik nooit zou willen en nooit zou kunnen.’
Via via kwam ik een Franse yogaleraar tegen en dat klikte. Hij organiseerde hele avontuurlijke yoga reizen. Ik heb me toen opgegeven voor een trektocht naar Finland en later ook IJsland, Egypte en Algerije, daar deden we yoga midden in de woestijn. Daarnaast gaf hij een yoga lerarenopleiding.
Naar Frankrijk
Mijn dochter was behoorlijk aan het puberen, deed eindexamen VWO en zakte. Ze wilde eigenlijk zelfstandig wonen. Ik had les van die yogadocent uit Frankrijk, was heel erg geboeid, volgde zijn lerarenopleiding, ging daarvoor vaak naar Frankrijk, maar wilde geen docent worden. Hij vroeg of ik naar Frankrijk kwam, naar de dependance van zijn centrum om de administratie te doen. Ik ben naar Frankrijk verhuisd op de fiets. Toen viel er een docent uit die al een jaarprogramma lang lessen had gegeven. En dat programma was opnieuw aangeboden. Hij zei: ‘Ga maar les geven, full time, in het Frans.’ En ik zei: ‘Dat kan ik niet en dat doe ik niet.’ Hij zat klem en hij zei: ‘Je mag pas zeggen dat je het niet kunt, als je hebt laten zien dat je het echt niet kunt; tot dan doe je het gewoon’.
Ik had geen weerwoord en ben maar begonnen. In het Frans, wat ik amper sprak. Van de Japanners had ik geleerd hoe je zonder taalgebruik toch les kon geven. Mensen vonden het heel leuk wat ik deed. Ze gingen er met humor mee om dat mijn Frans niet zo goed was.
Die leraar zei: Ik weet niet hoe je het doet, maar mensen zijn heel enthousiast over wat je doet. Ik gaf algemene yoga: Voor volwassenen en kinderen. Nee, nog geen aandacht voor de mens en zijn beperkingen.
Terug naar Nederland
Er was nog een restaurantje bij, dat deed ik ook. Na een jaar stopte het centrum vanwege een economische crisis in Frankrijk. Ik kon blijven in een andere formule, maar ik kreeg het dringende advies van een Tibetaanse leraar waarbij ik studeerde, om terug te gaan naar Nederland. Nee, niet met de fiets dit keer, ik had inmiddels een autootje.Ik kreeg in Frankrijk alleen kost en inwoning en een klein zakcentje. Maar ik was ook heel blij met alles wat ik heb geleerd. Hij had dat autootje voor mij aangeschaft en dat heb ik toen als onderpand meegenomen vanwege zijn laatste beloftes aan mij. Toezeggingen nakomen was niet zijn sterkste kant. Dus toen ben ik met autootje en al naar Nederland teruggegaan. Hij heeft mij uiteindelijk het bedrag wat ik had gevraagd overgemaakt. Dat was niet veel, hoor. En toen heeft-ie het autootje teruggekregen. Nooit meer iets van gehoord.
Lerarenstudiegroep
Toen kwam ik hier bij vrienden die mij drie maanden een plek aanboden. Dat werd drie en een half jaar. Dat zijn dezelfde vrienden die dit uiteindelijk hebben gekocht. Vanuit het Okido Yoga Centrum kwam meteen de vraag of ik yoga kon geven. Ik ging ook terug in de verpleging, de thuiszorg, de terminale thuiszorg. En thuiskraamzorg als particulier verpleegkundige. Daarnaast gaf ik yoga en daar heb ik me een aantal jaren mee staande gehouden.Na een zoektocht kon ik bij de Saswitha Opleiding voor Yoga en Wijsbegeerte terecht ,waar ik kon meedoen in de lerarenstudiegroep. Daar hoefde ik niet van onderaf aan te beginnen, zoals bij een aantal andere opleidingen. Tijdens een studiedag zag ik een advertentie van Bartiméus in Doorn. Zij zochten een yogadocent voor visueel en verstandelijk gehandicapten.
Yoga voor visueel en verstandelijk gehandicapten
Ik had toen nog een uitkering en had dus sollicitatie plicht en je zag bijna nooit een advertentie voor een yogaleraar. Dus ik dacht: ‘Dat doe ik’. Dat was inmiddels aan het eind van de negentiger jaren. Ik werd uitgenodigd voor een gesprek en zij gaven aan dat het heel moeilijk was om een docent te vinden die dit aankon. De mensen waren niet alleen visueel en verstandelijk gehandicapt. Ze konden ook een epilepsie aanval krijgen. Ik kon heel veel baat hebben bij mijn achtergrond als verpleegkundige en in de crisisopvang. Ik zei: ‘Laat ik ‘t maar proberen.’ Van april tot en met de zomervakantie.Bij de evaluatie waren de mensen heel enthousiast. Dus bleef ik. En dat is de groep waar ik het meeste heb geleerd om af te stemmen op iedereen afzonderlijk. Je kunt een oefening niet voordoen bij iemand die blind is. De oefeningen worden gedragen op basis van het woordgebruik. En persoonlijke aandacht. Het allerbelangrijkste doel was dat ze plezier beleefden aan de oefeningen.
Dagje ouder
Nu ik zelf ouder word merk ik dat ik fysiek steeds minder kan dan ik wil. Ongeacht of ik nou yoga doe of niet, dat vind ik heel lastig. Zeker in mijn vak. Aan de andere kant wil ik, zolang het bij me past, yoga blijven geven. Ik sprak laatst iemand die een yogaleraar had in Amerika. Hij liet een foto zien. Die man was honderdzeventien en gaf nog steeds les. Ik zal veel baat hebben bij wat ik heb geleerd bij blinde mensen. Het maakte niet uit of ik op mijn hoofd kon staan en mijn benen in mijn nek leggen. Ik kan mensen bij de essentie van de oefening brengen. En dat ik kan afstemmen op de persoonlijke behoefte van ieder individu ook in een groep. Bij de Saswitha leer ik docenten in opleiding om met deze vorm van yoga voor deze doelgroep te werken. Daar ligt mijn passie. Daar zou ik graag meer tijd voor vrijmaken.Vertrouwen en geduld
Mijn persoonlijke thema op dit moment is: vertrouwen en geduld. Mijn levensthema ‘van bedreiging naar uitdaging’ is wat milder geworden. Het boeddhisme noemt het ‘dat moeilijke omstandigheden mogen verschijnen als helper’.
‘Dat ik van binnen tevredenheid vind,’ zeg ik elke morgen. Als ik aan mezelf vraag: wanneer ben ik nou echt tevreden, komt er heel sterk naar voren: als er niemand meer lijdt. Dat is mijn drijfkracht om het allemaal te doen. Ik weet niet waar dat vandaan komt, maar het zit kennelijk heel diep. Als ik dat opzij zet, ga ik disfunctioneren, raak ik uit balans. Dat is heel sterk aanwezig in het Boeddhisme, ik denk dat het daarom ook zo bij mij past.
Uf bewoont een oud pand in het centrum van Zutphen.
Hier is ook haar yoga studio gevestigd.
In gesprek met:
Uf Riezebos (1948)
WebSite Yogacentrum Uf Riezebos
Contact:
E-mail: Stuur uw reactie
Adres:
Weerdslag 70
7206 BT Zutphen
Telefoon:
0575 - 572 154