In gesprek met: Satish Kumar
Zomer 1987: Nederlandse bewerking van een uitvoeriger interview als gepubliceerd op de WebSite van 'In Context'
Satish Kumar, een leraar uit India, vertelde ons voor het eerst over de relatie tussen geld en vertrouwen. Hij sprak in de Findhorn gemeenschap (Schotland) in de jaren tachtig over zijn opzienbarende wereldreis voor de vrede. Hij is nu over de zeventig en heeft het charisma van een doorleefd wijs mens.
Inspiratie
Satish Kumar: ‘Mijn familie was erg religieus. Mijn moeder werd geïnspireerd door de leer van de ‘Jain’ monniken die niets bezitten en noch mens noch dier enig kwaad berokkenen. Mijn moeder heeft een hele sterke invloed op me gehad. Ik ging niet naar school, maar werd als negenjarige jongen monnik in het Jain-klooster. Mediteerde uren en ging iedere dag uit bedelen om eten.Toen ik achttien was, kreeg ik een boek in handen van Mahatma Ghandi. Hij zei dat je de innerlijke en de uiterlijke levensreis niet moet scheiden. Zijn boodschap vond ik juist. Ik trad uit en werd volgeling van Vinoba Bhave, die leefde volgens Ghandi’s principes. Hij wandelde twintig jaar rond in India met een grote groep mensen, die tijdelijk uit hun baan stapten, en door hem onderwezen werden. Een wandelende universiteit van doktoren, rechters, professoren en zakenlui. Mijn leerschool voor het leven.
Lucht, zonneschijn en water
Vinoba onderwees de grote religies en zijn boodschap was dat lucht, zonneschijn en water niemands bezit zijn. Vinoba wilde een verandering in bewustzijn bewerkstelligen en vroeg grootgrondbezitters om een zesde deel van hun land af te staan aan de armen. Zo verzamelde hij vijf miljoen ‘acres’.
Op een morgen, toen ik zesentwintig was, dronk ik koffie met een vriend. In het koffiehuis lag een krant: Lord Bertrand Russell was op zijn negentigste naar de gevangenis gestuurd omdat hij burgerlijk ongehoorzaam was geweest. Dit raakte me diep. Deze man had zijn paspoort voor een volgend leven al binnen en was nog zo betrokken bij de wereld. Ik besefte dat ik iets moest doen. Iets dat er echt toe deed.
Ik was van plan om een voettocht over de wereld te maken, samen met Mannon, een vriend. Een voettocht voor de vrede. We zouden beginnen bij het graf van Mahatma Ghandi, daarna naar Moskou, Parijs en London en eindigen in Washington.
Om het echt interessant te maken...
We vroegen Vinoba Bhave om zijn zegen.Prima, zei hij, maar ik heb een klein adviesje. Ga zonder geld en eet alleen vegetarisch. Dan dwing je jezelf om mensen te vinden die echt vriendelijk zijn om bij te overnachten. En je kunt, als vegetariër, onderweg vertellen over de leer van de Jain monniken, waarmee je bent opgevoed. Geweldloosheid tegenover ieder mens en dier.
Satish: Wel, als je in India een goeroe hebt, dan luister je naar hem, anders neem je geen goeroe. We gingen dus zonder eten en geen cent op zak.
Aankomst in Pakistan
Het lopen in India was gemakkelijk; mensen kenden ons en hadden van ons gehoord. Toen we de grens met Pakistan naderden, een vijandig gezind Moslimland, kwamen onze vrienden en familieleden naar ons toe. Een van mijn dierbaarste vrienden was in tranen. Hij had pakketten vol eten bij zich en smeekte ons om niet te gaan. ‘Satish, zei hij, je gaat door zoveel verschillende landen met zoveel vijanden, zonder geld. Het kan je dood worden.’
Ik was geroerd, maar mijn innerlijke stem zei: ‘Dit zijn geen pakketjes met voedsel maar met wantrouwen. Als je ze aanneemt, heb je geen vertrouwen in de Pakistanen. Op dat moment besefte ik voor het eerst dat ik niet bang was voor de dood.’
We bedankten en gingen door de douane. En vijf minuten later, aan de andere kant van de grens stond, tot onze stomme verbazing, een Pakistaan op ons te wachten, met twee kransen goudsbloemen in zijn handen, die ons riep: ‘Zijn jullie Satish en Mannon en wandelen jullie naar Moskou voor de vrede?’
Hoe wist je dat?
‘Een paar dagen geleden kwam er een reiziger langs en die vertelde over jullie. En ik las een maand geleden een klein artikeltje in Delhi in de krant. Ik heb hier gisteren en eergisteren ook al gestaan en ik ben heel blij dat ik jullie tref. Stap in mijn auto en wees mijn gast.’
Rondreizen als menselijk wezen
Wij waren ontroerd. We vroegen hem ons zijn adres te geven zodat we naar hem toe konden lopen; want wij wandelden immers. ‘Sta me dan toe jullie vreselijk zware rugzak mee te nemen.’ Dat vonden we goed.Satish: Toen besefte ik dat wanneer je rondreist als menselijke wezen, en niet als Moslim, Hindustaan, Duitser of Fransman, je gewoon andere menselijke wezens ontmoet. Satish’ verdere reis is een aaneenschakeling van wonderbaarlijke gebeurtenissen en eindigde in Amerika bij het graf van John F. Kennedy in New York. Die een maand daarvoor was vermoord.
U kunt het gehele interview lezen op de WebSite van In Context >>
In gesprek met:
Satish Kumar
