Een (nog) miskend agendapunt

Wat te doen met vergijzing en ontgroening? Een aantal suggesties en ideëen van Prof. Dr. Kees Klinkhamer.
Als gepubliceerd in het blad van de Speakersacademy (2007).

Dromen van vervroegd pensioen

Maar ook u, als werkgever, geeft blijk van kortzichtigheid. Maar 8% van u overweegt bij een arbeidstekort een oudere in dienst te nemen. Een bekend organisatiebureau vertelde ons dat ‘zijn klanten zich niet wensen bezig te houden met het ouderenbeleid’. Ouderen zijn te duur. Investeren in hun scholing is zonde van het geld. Hen ontslaan kost kapitalen. Kostenbesparing en goede kwartaalcijfers zijn van meer belang. Waar kan je beter je bezuinigingen halen dan bij die dure groep, die bovendien het werken zelf ook wel voor gezien houdt

Overheid

Zoals het goede Nederlanders betaamd, hebben wij commissies ingesteld om het probleem nader te bestuderen. Er zijn conferenties belegd en subsidies verstrekt. Organisatiebureaus belagen u met scans om uw personeelsbestand door te lichten, pakketten voor leeftijdsbewust personeelsbeleid, workability index, competentieontwikkeling, generatiemanagement, etc.
Vele plannen. Het CWI wil eind 2008 30.000 oudere werkzoekenden aan een baan helpen en trekt 300 adviseurs aan om dit te bereiken!

Meer 65 plussers blijven werken

Onze ervaring is dat vele, vooral MKB bedrijven, de urgentie niet ervaren. En ook de weg niet vinden in het woud van HRM-instrumenten en modellen, die hen wordt aangeboden.
Wellicht zullen deze methodieken er toe bij kunnen dragen de problemen in het bedrijf te analyseren Maar wij geloven dat er allereerst heel wat eenvoudiger, minder ingrijpende en minder kostbare middelen het proberen waard zijn.

Meester/gezel benadering

In een ziekenhuis waar ik werkte met 4 andere assistenten, werden wij intensief begeleid door een enthousiaste radioloog. Wij kwamen om chirurg of gynaecoloog te worden, maar werden radioloog Een prachtig voorbeeld van de meester/gezel relatie, de overdracht van kennis en enthousiasme voor het vak van de oudere op de jongere generatie.

Mensen die een goede leerstage in een bedrijf ontvangen, overwegen of ze daar niet kunnen blijven. Je hebt het naar je zin, je werkt met plezier. Een goede opleiding en begeleiding schept een sfeer, waar je thuis voelt. Voor het bedrijf een goede zaak. Niet alleen om meer gemotiveerde mensen te houden, maar ook om mensen te selecteren voor een goede opbouw in leeftijd en voor opvolging en daarmee continuïteit in je bedrijf

Opleiding en opvolging

Een ander voordeel van een opleiding is dat het de prestaties van het ziekenhuis en daarmee het welzijn van de patiënt ten goede komt. Het kan nooit kwaad als het handelen van de specialist wordt gevolgd door een assistent in opleiding, die bij het routinematig handelen van zijn opleider kritische vragen stelt.

On the job training

Mentorschap

Het retired husband syndrome

Rol van de levenspartner

Organiseer binnen uw bedrijf voor haar een banenpool. Probeer deze vrouwen zo in te schakelen, dat ze uw jongere vrouwelijk werkneemsters de helpende hand bieden met huishoudelijke of oppastaken.Dan kunt u hoger opgeleide vrouwen, die nu door plichten thuis maar enkele dagen kunnen werken en daardoor functies beneden hun opleidingsniveau vervullen, langer in uw bedrijf laten werken en meer verantwoordelijke functies aan bieden. En door het ‘opschuiven’ van deze hoger opgeleiden komen banen vrij, die minder hoog opgeleiden kunnen innemen.

Mogelijkheden voor een late loopbaan

Nederland heeft de meeste deeltijdbanen van Europa. 50% van de managers in Turkije is een vrouw. Heeft u daar geen boodschap aan? Bedenk dan dat vanwege de gender balance over enkele jaren de leiding van uw bedrijf tenminste voor 40% uit vrouwen moet bestaan. Noorwegen en Spanje zijn ons daar al in voor gegaan. Er zijn vele mogelijkheden vrouwen te hulp te komen om zich langer in te zetten voor uw bedrijf. De kinderopvang speelt hier natuurlijk een grote rol. We kennen allen de bezwaren van de officiële dure kinderopvang. `Verwacht niet alles van de kinderopvang`, aldus Rene Paas, Voorzitter van het CNV.

Er zijn gelukkig andere mogelijkheden. Gastouderbureaus, gekoppeld aan fiscale bureaus hebben methodieken ontwikkeld, waarmee niet alleen de opvang thuis, maar ook de vanaf 1 augustus (2007) verplichte schoolse opvang binnen de fiscale aftrekmogelijkheden vallen. Dit vergt een uitgebreide juridische en fiscale kennis van de (veel te moeilijk gemaakte) wetten kinderopvang. Je kunt dit beter aan een daarin gespecialiseerd bureau kan overlaten.

Kinderopvang

Al snel is dit idee afgeschoten door de officiële kinderopvang organisaties, die bij voorbaat meenden dat de kwaliteit er bij in zou schieten. Waarom kunnen grootouders dan wel oppassen? Ik vraag me wel eens af waarom dan ook niet elke aanstaande ouder het uitgebreide lesprogramma van de kinderopvang moet volgen alvorens voor nageslacht in aanmerking te mogen komen! ‘Kwaliteit is belangrijk naast de tevredenheid van je klant,’ zegt Hans van Putten die tegen alle kritiek uit de zorgsector in, meer dan 50 opvanghuizen voor mensen met een verstandelijke handicap -de Thomas huizen- opzette.

Maak gebruik van de vergrijzing en ontgroening

Mentale instelling aanpassen

In de praktijk is hier nog niet veel van terecht gekomen. De ondernemingsraad heeft deze problematiek nog sporadisch op de agenda staan. De P&O heeft moeite gehoor te vinden bij CFO en CEO.

Wij denken dat wil deze relatief eenvoudige aanpak slagen, de initiatieven van u uit moeten gaan. Initiatieven uit de lagere echelons moeten niet worden gesmoord door een beroep van u op het belang van de aandeelhouder. Want dan bent u op den duur ook voor hen verkeerd bezig!