In gesprek met: Kitty Janssen
November 2010. Over werken bij Gist-Brocades en de overstap naar werken met gehandicapten op je vijftigste en het spannende van het volgen van nieuwe opleidingen op latere leeftijd.Vanaf mijn vijfenveertigste wilde ik wat anders in mijn werk. Maar ik durfde de stap niet te nemen. Omdat je financiële verplichtingen hebt, zoals je hypotheek. Ik heb toen wel ergens anders gesolliciteerd, maar opnieuw op een functie in de administratie. Terwijl ik contact met anderen juist het leukste vond.
Gist-Brocades
Ik heb drieëndertig jaar bij Gist-Brocades gewerkt. Ik ben daar begonnen op een boekhoudafdeling, toen nog achter een ponsmachine. Daarna secretaresse werk. Een van de leukste periodes had ik op het Interne Reisbureau. Daar had je ook contacten met een extern reisbureau. Hotels boeken en vluchten. Zo’n hele zakenreis voor iemand samenstellen. Vond ik heel leuk. Veel contacten met andere mensen dus.Daarna ben ik op de exportafdeling terecht gekomen. Verantwoordelijk voor een bepaalde regio. Zuid Amerika en het Verre Oosten. Ik moest zorgen voor alle documenten voor verscheping. Export van gist en aanverwante producten. Ook veel contacten. Maar toch, dat hele milieu, dat kantoor gebeuren ging me echt tegenstaan. Altijd dat zakelijke.
Andere wereld
Uiteindelijk is het overlijden van mijn moeder en mijn zusje de oorzaak geweest dat ik die stap echt heb durven nemen. Ze overleden zes weken na elkaar. Eerst mijn zusje, toen mijn moeder. Mijn moeder was al stervende, en mijn zus overleed toen onverwachts. Ze had een zware hersenbloeding.Dan sta je zo buiten alles; je komt in zo’n andere wereld terecht. Mijn moeder was aan het begin van mijn vakantie overleden. Direct nadat ik terug was van vakantie heb ik het nog een jaar geprobeerd op kantoor.
Complimentjes
Het laatste jaar op kantoor was heel moeilijk. Van de ene kant kwamen er allerlei mensen naar me toe. Zoals de salesmanager en de productiemanagers die zeiden: 'wat goed van je dat je gelijk weer aan het werk gaat.' Ik kreeg alleen maar complimentjes, terwijl ik dat helemaal niet zo voelde. Want ik wilde daar eigenlijk liever niet zijn.Een jaar na het overlijden van mijn moeder, op een ochtend in april stond ik op en toen was het genoeg. Ik heb gebeld dat ik niet meer verder kon en me ziek gemeld. Ik heb in de loop van dat jaar diverse gesprekken gehad met een bedrijfsarts. Die zei: ‘Ga heel veel naar buiten, wandelen, fietsen, dingen doen die je leuk vindt.’ Dat heeft in het begin veel moeite gekost, want je voelt je heel schuldig. Langzamerhand kwam de zin terug.
Antroposofie
In de tussentijd had ik ook kennis gemaakt met de antroposofie. Ik ben heel veel gaan lezen, heb veel gesprekken gevoerd. De antroposofie heeft me heel veel gebracht. Vooral vrijheid in mijn denken en doen. Dat je zelf verantwoordelijk bent voor wat je doet en dat je jezelf kunt veranderen. Dat geeft een enorm gevoel van vrijheid.Ik had een antroposofisch huisarts. Daar heb ik op een gegeven moment tegen gezegd: ‘Ik wil echt iets anders, ik wil in de zorg gaan werken. Vanuit de antroposofie. Met verstandelijk gehandicapte mensen’. Terugkijkend is dat wat me altijd heeft getrokken.
Proefdraaien
Toen heb ik van haar een boek gekregen, waar allerlei instellingen in stonden. Ik heb Orion in Rotterdam uitgezocht, ook omdat dat in de buurt lag, want ik woon natuurlijk in Delft. Ik ben gaan bellen en ik kon komen voor een sollicitatiegesprek. Bijna vijftig was ik. Ik kon vier weken komen proefdraaien. Twee weken in een zorghuis, twee weken in een wat meer zelfstandig huis om te kijken of ik het zelf leuk vond en om te kijken of Orion mij ook wilde hebben.Ik had geen enkele opleiding in die richting. Helemaal niets. Ik heb ooit huishoudschool gedaan. En allerlei cursussen op mijn werk, maar allemaal administratief.
Maar het klikte. Ik kreeg van een aantal collega’s de vraag hoe lang ik al in de gezondheidszorg zat. 'Ik ben aan het proefdraaien,' zei ik, 'ik heb er nog nooit eerder in gewerkt.'
‘Dat kan ik me niet voorstellen, je doet dit alsof je het al jaren doet.’ Dat was ook zo. Het was een soort thuiskomen.
Verrassingsei
Ooit toen ik een jaar of zeven, acht was, waren we met het gezin in een speeltuin in Nootdorp. Toen we naar huis gingen, kwamen we een groep verstandelijk gehandicapten tegen. Je had in die tijd nog van die automaatjes, waar je een kwartje in deed en dan kreeg je zo’n verrassingsei met iets leuks er in. Een van de jongens had een eitje met een ringetje er in met een rode steen. Alles van plastic. Die was daar zo blij mee, zo ontzettend blij mee; hij ging het aan iedereen laten zien. Ook aan mij. Dat heeft enorm veel indruk gemaakt. Die mensen zijn zo open, zo tevreden. Dat ben ik nooit meer vergeten.De zorg zat er al vroeg in
Als kind heb ik altijd geroepen dat ik operatiezuster wilde worden. De zorg zat er altijd al in. Als kind zorgde ik al, thuis ook.Toen mijn moeder was overleden, moest ik spullen gaan opruimen. Er was een buurvrouw waar mijn moeder contact mee had, die werkte in de dagbesteding bij verstandelijk gehandicapten. Ik vroeg haar of zij nog dingen kon gebruiken voor haar werk, bijvoorbeeld de televisie. Die ben ik toen zelf gaan brengen. Dan kom je daar binnen en dan zie je al die mensen, die komen allemaal naar je toe. Ze hadden een cadeautje voor me gekocht. Dan wordt je opgenomen in de kring en dan dans je met elkaar. En je doet gekke dingen. Dat was een feest. Dat was een jaar voordat ik de definitieve overstap maakte.
De oudste van de klas
Ik ben nu acht jaar verder. Acht jaar en een aantal opleidingen. De eerste opleiding was binnen Orion zelf. BBL 'Beroepsbegeleidend’ leren, werken en een dag in de week naar school. SPW3 – sociaal pedagogisch werker - vanuit de Antroposofie. Ik kreeg heel veel aangereikt drie jaar lang en daar smachtte ik naar. Daarna ben ik gelijk doorgegaan met de SPH -sociaal pedagogisch helper- antroposofische differentiatie (20% van de lessen) BBL op de Hoge school Leiden. Mijn vooropleiding aan de huishoudschool was onvoldoende. Mijn SPW3-opleiding ook. Dus ik moest een 25-plus toelatingsexamen doen. Fantastisch als je over de vijftig bent. Ik was de oudste van de klas. Dat was in september 2006.Het laatste jaar van de SPH bestaat grotendeels uit het schrijven van je scriptie. Daar heb ik niet aan mee gedaan. Dat had ik van te voren besloten. Ik heb daar dus ook geen diploma van. Maar ik heb wel mijn modules en mijn cijfers, De kennis die ik heb opgedaan gebruik ik ook in mijn werk. Dat was voldoende. Het ging mij niet om het papiertje maar om de kennis.
Fascinatie voor stenen
Ja, ik ben gefascineerd door stenen. Eigenlijk al heel lang.Mijn hele leven is veranderd doordat mijn moeder en mijn zus zijn overleden en ik de laatste jaren alleen ben komen te staan. Niet alleen zonder familie maar ook zonder partner. Die relatie is uitgegaan omdat ik zo was veranderd. Toen ben ik me echt gaan toeleggen op mijn fascinatie voor stenen. Ik heb een aantal prachtige stenen gekocht, en ik verzamel ze ook overal waar ik op vakantie kom.
Vorig jaar heb ik via Internet uitgezocht hoe ik zelf stenen kon hakken. Er is een mijn in Duitsland in een steengroeve, waar dat kan. Die mijn heet ‘De Jochem.’ Ik had een helm en hamertjes gekocht. De eerste keer dat ik daar kwam heb ik een prachtige amethist gevonden. Ik voel nog steeds de verwondering dat ik daar een stuk steen weghakte en dat er ineens een half ei tevoorschijn kwam.
Alleen op vakantie
In de vakantie loop ik heel veel met mijn neus naar beneden. Dan vind ik zwerfkeien of kiezels, ik ben altijd aan het zoeken. Naar een vorm, een tekening in een steen, meestal kom ik met dikke tassen thuis.Een jaar nadat mijn moeder en mijn zus waren overleden, ben ik voor het eerst alleen op vakantie gegaan. Ik zat toen een week in een huisje in Limburg in februari, ik was jarig, wilde niet thuis zijn. Ik heb daar heel veel gewandeld.
Toen kwam ik tijdens de Maretakwandeling op een veld dat omgeploegd was. Daar zitten vuurstenen in de grond. In stukken en brokken door het omploegen. Daar lag een kiezeltje dat kapotgehakt was en als je daarnaar keek was het net alsof er een weg liep met een wandelaar met een rugzakje op, heel klein afgebeeld. Die staat nu ook bij de foto van mijn moeder en vertelt me dat ik op de juiste weg ben. Die steen is heel symbolisch voor mij. Daar loopt echt een mens die op weg is.
Voor mij doet ieder mens ertoe en alles wat een mens doet ook. En het is nooit te laat en je bent nooit te oud om te veranderen.
Uiteindelijk is de dood van mijn moeder en van mijn zus een grote zak cadeaus geworden en ik heb ze nog lang niet allemaal uitgepakt.
Ze heeft een cadeautje voor ons meegenomen. Een steen die ze zelf gevonden heeft en die lijkt op een schelp. ‘Net als elke nieuwe klant,’ zegt ze, ‘Een schelp die open gaat. Wat erin zit is altijd weer een verrassing'. Ze heeft er een handvol kleine steentjes bijgedaan. ’Al die kleuren kun je van binnen aantreffen als hij openbreekt.'
In gesprek met:
Kitty Janssen (1952)
