In gesprek met: Fons Bouchier
September 2008, Over vertrouwen in eigen kwaliteiten, angst, negatieve bevestiging en herwinnen van zelfvertrouwen.
Ik had de leukste baan ooit
Voordat vorig jaar de definitieve klap kwam voor de Arbo-dienstverlening, was ik gedetacheerd bij een kleine Arbodienst en had daar de leukste baan ooit, bezocht allerlei soorten bedrijven. Maar ik was de duurste daar en had alleen maar een detacheringovereenkomst. Ik moest weg en dat ging met pijn in het hart. Van beide kanten.Terug naar af
Ik moest terug naar Leiden, daar werk ik. Ik ging terug, moest terug, waar ik eigenlijk weg had willen gaan. Zij zaten met mij opgescheept.Ze hebben me wat klussen gegeven; beleidsvoorbereiding en analyses maken. Op zich wel leuk, maar ik werd min of meer gedoogd, Het was duidelijk dat ze wilden dat ik wegging. Het woon/werkverkeer was ook niet echt prettig; anderhalf uur in de file om naar een vervelende baan toe te gaan.
Beroepsgroep verdwenen
Ik probeerde andere banen te krijgen in mijn vak, maar omdat die liberalisering is ingezet en mijn beroepsgroep gedecimeerd is, zag ik mezelf geen kans maken om weer iets in mijn eigen werk terug te krijgen.Dan word je narrow-minded, de spiraal gaat naar beneden. En dan was ik natuurlijk ook nog eens rond de vijfenvijftig. Toen bood Gert (Gert Dijs) mijn zwager, me een traject aan. Hij had daar zelf in eerste instantie wel wat aarzelingen bij, omdat het de vraag is of het lukt om afstand te houden, als je familie bent. Maar we zeiden: we zien wel waar het schip strandt.
Ja, maar...
Ik heb er eigenlijk nooit over nagedacht of de goede relatie die we hadden daardoor zou kunnen verslechteren. Dat zou dan van mij afgekomen zijn; dat ik weerstand zou hebben tegen wat hij met mij ging doen. Hij zei: ‘Ik ben je zwager, maar ik moet tegelijkertijd een beroepsmatige afstand houden en het kan voorkomen dat ik dingen zeg die voor jou niet leuk zijn.’ Het zij zo, dat was voor mij geen issue.We zijn begonnen toen we op vakantie waren op een Grieks eiland. Hij begon eerst alle schilletjes weg te halen, alle escapes. Vooral de escape die heet: Ja, maar.
Focus op eigen kwaliteiten
Gert heeft me geleerd om mijn scope wat breder te maken. Zodat ik keuzes kon maken. Niet alleen op de Arbo focussen, maar op je kwaliteiten in algemene zin, die moet je wel willen zien. Ik had overtollige ballast bij me. Faalangst, te perfectionistisch. Ook wel wat minderwaardigheidsgevoelens. Daar was ik altijd al mee behept. En dat werd natuurlijk sterker.Wat me erg heeft geholpen, is het werken met kernkwadranten. Zaken uit hun negatieve connotatie halen en vertalen naar iets positiefs. Ik kreeg ook oefeningen; bijvoorbeeld het schrijven van mijn biografie.
Biografie
Benoem nou eens wat je dwars gezeten heeft en hoe je er anders mee om kunt gaan. Ik dacht er heel erg over na wat ik wel en wat ik niet opschreef. Maar al schrijvend komt toch precies naar voren wat er op dat moment speelt. Dat schrijf je op. Als je het naderhand gaat lezen, is het alsof iemand anders het geschreven heeft. Gert las het ook door en streepte een aantal zaken aan die hem opvielen. Weer andere dingen dan je zelf had bedacht en dan ga je er over praten en besef je wat er nog meer mee te maken. Ik vond het wel heel prettig om die sessies te doen, ik slurpte het helemaal op. Het gekke was eigenlijk dat ik tussen die sessies door en ook daarna helemaal niet in de gaten had dat ik aan het veranderen was.Omslag
De sessies waren heel intensief, maar prettig, nooit bedreigend. Die oefening met die kwadranten heeft mijn ogen geopend. Perfectionisme hoeft niet negatief te zijn. Perfectionisme is ook een kwaliteit, maar kijk dan wat je valkuil daarbij is. Dat heeft ongemerkt toch voor een omslag gezorgd. Dat heeft me op mijn werk ook op een ander been gezet.Eerst kwam ik binnen met mijn hoofd naar beneden. Maar op een gegeven moment heb ik gezegd: Ik heb zoveel kwaliteiten, benut ze toch voor de tijd dat ik hier nog ben. Want dat ik weg moest was duidelijk. Ja, ja, zeiden ze, we weten het niet, hoor. Maar de sociale werkvoorziening kampt met een heel hoog ziekteverzuim. Laat dat nou net mijn core-business zijn. Vinden jullie het dan goed dat ik iets ga roepen over ziekteverzuim, zei ik. Een soort traject uitstippel of een beleid of een visie. Doe dat maar, zeiden ze.
Baan aangeboden
Toen heb ik een stuk geschreven dat nogal wat beroering wekte. Ik dacht: Ik zal ze eens een poeppie laten ruiken. Het was eigenlijk voor de bedrijfsleiding bedoeld. Maar dat is dus ook bij de directie terecht gekomen. Die voelden zich daarmee om de oren geslagen, maar dat werd goed opgepakt.En de week voordat ik Gert zou duidelijk maken welke richting ik op zou gaan; of iets met loopbaantrajecten of iets met mediation, kwam de directiesecretaris naar me toe. Of ik nog even tijd had. Ja, hoor, ik had nog wel even tijd. Die vroeg of ik als beleidsmedewerker managementondersteuning voor strategisch beleid en allerlei andere projecten wilde gaan werken. Nou, daar heb ik niet lang over na hoeven denken.
Vrolijker en meer energie
Ja, ik was verbaasd. Maar toen was ik al veranderd. Mensen in mijn omgeving, met name mijn vrouw, zei: ‘Je bent als een blad aan een boom omgedraaid.’ Een aantal vrienden bevestigde dat ook. Ik heb trouwens weer meer aandacht voor ze. Ik ben er nu gewoon meer. Vrolijker, minder in mezelf gekeerd, meer energie. Ik heb het gewoon heel erg naar mijn zin op dit moment, ik word gewaardeerd, dat is ook hartstikke belangrijk.Terugkijkend
Ik denk, achteraf gezien, dat het aanbod van Gert op het juiste moment kwam. Anders was ik 'vast' blijven zitten. En van die professionele afstand hebben we helemaal geen last gehad. Ook privé dingen liepen erdoorheen, zonder dat het een probleem was, geweldig.Ik heb altijd al wel geprobeerd me geestelijk te ontwikkelen, Dat is sinds ik Frijke, mijn vrouw, ken, begonnen. Nu vijfentwintig jaar geleden. We praten samen ook vaak over spiritualiteit. En ook over persoonlijke en geestelijke groei. Dat gaf een ondergrond. Daardoor was het niet bedreigend. Als je nog nooit over jezelf hebt nagedacht, heb je wel een dikke muur om je heen als je aan zoiets begint.
Wat mijn advies is aan lotgenoten?
Kijk uit voor tunnelvisie
Zorg dat je geen tunnelvisie gaat ontwikkelen. Blijf niet op de smalle focus van je eigen baan zitten, kijk verder. Ik zei eerst: Arbo is mijn vak. Ja, zei Gert, maar er is geen werk. Ja maar, Arbo is mijn vak. Dat kan je heel lang volhouden. Kijk breder. Kijk uit voor negatieve bevestiging. ‘Vijfenvijftig plus en statistisch niet meer bemiddelbaar.’ Dat soort dingen kan blijven hangen. Zie je wel, zeg je dan tegen jezelf. Er zijn zoveel negatieve dingen waarmee je kunt bevestigen dat je zielig bent. Dat je er niet meer bij hoort of dat je niets meer zou kunnen. Frijke begreep best wel dat ik niet goed in mijn vel zat. Maar ze zit te dicht bij om te zeggen: joh, scheur je nou eens los, kijk eens de ander kant op. Daar heb je iemand voor nodig die wat meer afstand heeft.Zelfvertrouwen, angst en negatieve bevestiging
Zorg dat je op de een of andere manier een vorm van zelfvertrouwen houdt, laat je niet enkel door je angst leiden. Voorkom negatieve bevestiging. Als de dingen niet lukken, niet zeggen: zie je wel dat ik het niet kan. Het blijft wonderlijk dat het zo met mij is gelopen.Mensen zeggen wel eens: doordat je zelf aan het groeien was in die periode heb je het 'afgedwongen'. Dat weet ik niet. Maar wel bewoog ik me letterlijk anders door het bedrijf dan daarvoor. Hier ben ik; je ziet maar wat je er mee doet. En ik heb natuurlijk zelf het initiatief genomen met die notitie. De negatieve ballast uit het verleden is voor een overgroot deel weggeruimd. De reistijd is natuurlijk nog even lang. Maar ik heb zoveel leuke Cd’tjes en zoveel leuke dingen om over na te denken.
In gesprek met:
Fons Bouchier (1952)
